Slovenya, yabancı uzmanların ve üçüncü ülke vatandaşlarının ülkeye giriş, ikamet ve çalışma koşullarını etkileyecek önemli yasal reformların eşiğinde bulunmaktadır. İki önemli yasa teklifi — Yabancılar Kanunu (ZTuj)‘na ilişkin değişiklik tasarısı ve Yabancıların İstihdamı, Serbest Meslek Faaliyetleri ve Çalışması Kanunu (ZZSDT)‘na ilişkin değişiklik tasarısı — kilit sosyal ortaklar, işveren dernekleri, sendikalar ve sivil toplum kuruluşları arasında yoğun bir kamuoyu tartışması başlattı.
Halkın görüş bildirme süresinin sona ermesinin ardından, önerilerin bu yıl içinde Slovenya parlamentosundaki görüşme sürecine girmesi bekleniyor. İlgili bakanlıklar modernizasyon, idari iş akışlarının sadeleştirilmesi ve ekonomik dayanıklılığı vurgularken, işverenler ve sendikalar bu değişikliklerin Slovenya’nın rekabet gücü ve işçi hakları üzerindeki etkisine ilişkin birbirinden keskin bir şekilde farklı görüşler ortaya koyuyor.
İki Yasal Sütun: Neler Değişiyor?
Devam eden reform, yabancı göç konusunu birbirini tamamlayan iki yasal araç aracılığıyla ele almaktadır:
Yabancılar Kanunu (ZTuj): Ülkeye giriş, oturma izinleri, aile birleşimi ve entegrasyon şartlarını düzenler.
Yabancıların İstihdamı, Serbest Mesleği ve Çalışması Hakkında Kanun (ZZSDT): Çalışma izinleri, tek seferlik izinler, işveren yükümlülükleri, geçici iş ajansları ve iş hukuku ihlallerine ilişkin yaptırımları düzenler.
Bu taslaklar, bir bütün olarak Slovenya’nın üçüncü ülkelerden işgücü alımını, operasyonel esnekliği ve uzun süreli ikamet konularını yönetme biçimini yeniden düzenlemeyi amaçlamaktadır.
Önerilen Önemli Değişikliklere Genel Bakış
Önerilen yasal düzenlemeler, hem işverenler hem de yabancı uyruklular için önemli değişiklikler getiriyor:
Geçici İş Ajansları Aracılığıyla Yabancı İşgücünün Yasal Hale Getirilmesi: Lisanslı geçici iş ajanslarının üçüncü ülke vatandaşlarını istihdam etmesine izin vererek mevcut yasağı kaldırmak ve böylece Slovenya’yı Avrupa Birliği üye devletlerinin çoğunluğuyla aynı çizgiye getirmek.
İşveren Yaptırım Eşiklerinin Gözden Geçirilmesi: Anında işe alım yasaklarının hafifletilmesi. Mevcut kurallara göre, belirli iş hukuku ihlallerine ilişkin tek bir nihai idari para cezası, yabancı işçilerin istihdamına yönelik tam bir yasağı tetikleyebilir. Önerilen değişiklik, bu eşiği yükseltmekte ve tam bir işe alım yasağının yürürlüğe girmesi için iki yıllık bir süre içinde iki nihai para cezasının verilmesini şart koşmaktadır.
Aile Birleşimi Bekleme Süresi Uzatıldı: Üçüncü ülke vatandaşlarının aile birleşimi başvurusunda bulunabilmeleri için gerekli olan ikamet süresinin, mevcut bir yıldan üç yıla çıkarılması.
Dil Öğreniminin Ortak Finansmanı: Yabancı uyruklular için Slovence dil kurslarına ücretsiz erişimin yerine, %40’luk zorunlu ortak finansman şartı getirilmesi.
Daha Yüksek Entegrasyon ve Dil Yeterlilik Standartları: Slovence dil yeterliliğine ilişkin resmi gereklilik seviyesinin yükseltilmesi ve geçici oturma izni alınabilmesi için gerekli olan asgari mali eşiğin (yeterli geçim kaynağına sahip olduğunun kanıtlanması) artırılması.
İşveren ve Görev Değişikliklerinin Optimize Edilmesi: Bir çalışanın işverenini veya görevini değiştirdiği durumlarda prosedürel formalitelerin basitleştirilmesi ve ilk iş sözleşmelerinin istikrarını sağlamak için yapılandırılmış koşulların getirilmesi.
Genişletilmiş Mevsimlik İşgücü Çerçevesi: Tarım, turizm ve lojistik gibi dinamik sektörlerde mevsimlik işgücü esnekliğinin artırılması.
İşveren Bakış Açısı: Yapısal İşgücü Eksikliklerinin Giderilmesi
İş dünyası temsilcileri ve işveren federasyonları, bürokrasinin azaltılması, işlemlerin hızlandırılması ve şeffaflığın artırılmasına yönelik çabaları büyük ölçüde olumlu karşıladılar.
Slovenya İşverenler Birliği (ZDS), yerli işletmelerin pek çok sektörde ciddi ve yapısal işgücü sıkıntısıyla karşı karşıya olduğunu vurguladı. ZDS’ye göre, verimli ve modernleştirilmiş işgücü göçü politikaları, Sloven işletmelerinin üretkenliğini korumak açısından hayati önem taşıyor.
ZDS, geçici iş ajanslarına getirilen kısıtlamanın kaldırılmasını güçlü bir şekilde desteklemekte ve şu hususu vurgulamaktadır:
- Slovenya, iş bulma kurumları aracılığıyla yapılan yurt dışı istihdamı yasaklayan az sayıdaki AB ülkesinden biri olmaya devam etmektedir.
- Geçici iş ajansları, ulusal işgücü piyasasında halihazırda en sıkı denetime tabi kuruluşlar arasında yer almaktadır ve katı yasal ruhsatlandırma kriterlerine uymak zorundadır.
- Ajans çalışanlarının istihdamına izin verilmesi, her zaman on iki ay önceden tahmin edilemeyen, dalgalı ve proje bazlı taleplerle uğraşan işletmeler için hayati önem taşıyan operasyonel esneklik sağlar.
İşverenlere uygulanan yaptırımlar konusunda ZDS, iş mevzuatının karmaşık olduğunu ve işletmelerin, yabancı işgücü istihdamıyla ilgisi olmayan önemsiz veya kasıtsız idari hatalar nedeniyle yabancı işgücü istihdamında kapsamlı yasaklarla karşı karşıya kalmaması gerektiğini savunarak, daha da fazla hoşgörü gösterilmesini savunmaktadır.
Aynı zamanda, Slovenya Ticaret ve Sanayi Odası (GZS), Yabancılar Kanunu’ndaki kısıtlayıcı unsurlar konusunda ihtiyatlı olunması gerektiğini vurguluyor. GZS, mali eşiklerin yükseltilmesinin ve aile birleşimi sürelerinin uzatılmasının, nitelikli uzman ve teknisyen arayışının giderek daha rekabetçi hale geldiği bölgede Slovenya’nın cazibesini azaltabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.
Sendikalar ve Sivil Toplum: Koruma Önlemleri ve Entegrasyon Konusundaki Endişeler
Sendikalar ve sivil toplum örgütleri, taslakların hem usul açısından ele alınış biçimi hem de içerik açısından şartları konusunda derin endişelerini dile getirmişlerdir.
Slovenya Pergam Sendikalar Konfederasyonu (KSS Pergam), Slovenya Ekonomik ve Sosyal Konseyi (ESS) bünyesindeki süreci eleştirerek, taslakların kamuoyuna danışmaya sunulmadan önce sektörler arası uzlaşma ve karşılaştırmalı etki değerlendirmelerinin atlandığını vurguladı. Sendika yönetimi şu argümanları ileri sürüyor:
- Yabancılar Kanunu, ülkeye giriş koşullarını ve aile yaşamına ilişkin korumaları daha katı hale getirerek, uzun vadeli toplumsal entegrasyonu zorlaştırmaktadır.
- İstihdam Kanunu, ajans aracılığıyla çalışmayı serbest bırakmakta ve işverenlere yönelik yaptırımları hafifletmekte; ancak yeterli işgücü denetim mekanizmaları ya da ücret düşürmeyle mücadele tedbirleri getirmemektedir.
- İlk sözleşme dönemlerinde iş değiştirme imkânının, buna karşılık gelen koruma önlemleri olmaksızın kısıtlanması, pazarlık gücünde bir dengesizliğe yol açar.
İşçi Danışma Kurulu (Delavska svetovalnica) gibi savunuculuk örgütlerinin temsilcileri de, iş müfettişliğinin sıkı denetimi olmaksızın ajans kanallarının açılmasının, güvencesiz çalışma koşullarını ve ücretler üzerinde aşağı yönlü baskı yaratabileceğine dair endişelerini dile getirmişlerdir.
Hükümetin Tutumu: Dengeli Düzenlemeyle Modernizasyon
İçişleri Bakanlığı (MNZ), Kamu Yönetimi Bakanlığı (MJU) ve Ekonomi, Turizm ve Spor Bakanlığı (MGTŠ), bu yasa paketlerinin ticari gereklilikler ile yasal güvenceler arasında bir denge sağladığını savunmaktadır.
Devlet yetkilileri, genel politika hedefinin iki yönlü olduğunu savunuyor: ekonomik performansı sürdürmek için yasal işgücünün öngörülebilir bir şekilde temin edilmesini sağlamak ve aynı zamanda modernleştirilmiş denetim araçlarını, düzenli göç kanallarını ve sürdürülebilir işgücü piyasası yapılarını hayata geçirmek.
Yasa tasarıları Slovenya Ulusal Meclisi’ne sunulurken, iş dünyası, lojistik, teknik ve insan kaynakları alanlarındaki paydaşlar, yasal uyum gerekliliklerinin şeffaf, uygulanabilir ve rekabetçi kalmasını sağlamak amacıyla gelişmeleri yakından takip edeceklerdir.
Hakkımızda
SIBIZ olarak, iş göçü ile kurumsal ve bireysel yer değiştirme alanlarında Slovenya’nın en iyisi olmaktan gurur duyuyoruz. İş dünyası profesyonelleri, kurumsal müşteriler ve bireylerin Slovenya’daki karmaşık mevzuat ve yerel idari prosedürler arasında yolunu bulmasına yardımcı olmak konusunda uzmanız. Uzman ekibimiz, Slovenya’ya geçişinizin sorunsuz, mevzuata uygun ve son derece başarılı olmasını sağlamak için hizmetinizdedir.
Daha fazla bilgi için: www.sibiz.eu
